Stel je voor: het is half november, je zit met je laptop op de bank en in je winkelmandje bij Zalando ligt een winterjas van €149. Onderaan de pagina staat een knop met "Achteraf betalen", en daarachter het woord "gratis". Twee klikken later is de jas onderweg en heb je er nog geen cent voor betaald. Dat gemak is al jaren gewoon, maar het verandert dit najaar, want achteraf betalen valt straks onder dezelfde kredietregels als een persoonlijke lening. Black Friday valt dit jaar op vrijdag 27 november, precies een week nadat die regels uiterlijk moeten gelden, en Sinterklaas volgt op zaterdag 5 december. Wie zijn cadeaus online koopt, krijgt er dus waarschijnlijk mee te maken.
Wat nu vaststaat en wat nog niet
De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel dat dit regelt op 6 oktober 2026 aan, met 143 van de 150 stemmen voor; alleen FVD stemde tegen. Het gaat om de Implementatiewet herziene richtlijn consumentenkrediet (wetsvoorstel 36924), de Nederlandse uitwerking van Europese richtlijn 2023/2225, en die richtlijn moet uiterlijk op 20 november 2026 van toepassing zijn. Daarmee is de klus nog niet geklaard: de Eerste Kamer moet het voorstel ook nog behandelen, en de commissie voor Financiën bespreekt op 13 oktober hoe ze dat gaat aanpakken. Volgens de Rijksoverheid gaan de regels in vanaf 20 november 2026 als beide Kamers instemmen. Reken dus op die datum, maar weet dat het pas een feit is als de Eerste Kamer heeft gesproken en het koninklijk besluit over de inwerkingtreding er ligt.
Waarom een factuur van veertien dagen nu als krediet telt
Tot nu toe viel achteraf betalen buiten het kredietrecht. De oude Europese richtlijn uit 2008 stelde geen regels voor krediet zonder rente en met hooguit geringe kosten dat je binnen drie maanden terugbetaalt, en een factuur die je binnen 14 of 30 dagen voldoet past precies in die uitzondering. Aanbieders als Klarna, Riverty (de nieuwe naam van AfterPay), in3 en Billink waren daardoor wettelijk niet verplicht om naar je inkomen, je vaste lasten of je BKR-gegevens te kijken. De nieuwe regels schrappen die uitzondering grotendeels. Dit is wat er verandert:
| Onderdeel | Tot nu toe | Straks |
|---|---|---|
| Toezicht | Geen toezicht van de AFM op achteraf betalen | Aanbieders hebben een AFM-vergunning nodig |
| Kredietcheck | Geen wettelijke verplichting om inkomen, lasten en BKR te toetsen | Kredietwaardigheidstoets met BKR-check vooraf |
| Leeftijd | Geen wettelijke leeftijdscontrole | Verbod onder de 18, met verplichte leeftijdsverificatie |
| Reclame | Geen kredietregels voor reclame | Verbod op reclame die vooral gemak en snelheid noemt, of korting die alleen geldt als je op krediet koopt |
| Registratie | Een factuur van 14 of 30 dagen komt niet bij het BKR | Registratie bij het BKR onder voorwaarden |
Het blijft niet bij Klarna en consorten. De Rijksoverheid noemt ook creditcards met maandelijkse aflossing, private lease met een koopoptie en rood staan bij de bank als vormen die onder de aangescherpte regels vallen, en grote webwinkels als Bol, Zalando en Amazon die zelf achteraf betalen aanbieden komen eveneens onder toezicht van de AFM. De leeftijdsgrens controleren aanbieders volgens de AFM met een betrouwbare bron zoals iDIN of itsme. Aanbieders moeten bovendien klanten met een betalingsachterstand eerder signaleren en doorverwijzen naar schuldhulp, en buitenlandse aanbieders krijgen te maken met dezelfde Nederlandse leennormen. Nuchter gezegd: je krijgt aan de kassa geen hypotheekgesprek. Voor kredieten die binnen drie maanden zijn terugbetaald vindt de AFM een lichtere, evenredige toets passend, dus het gaat vooral om een controle op de achtergrond.
Welke bedragen de BKR-check raakt
Het BKR gaat een grotere rol spelen dan je gewend bent bij een webwinkel. Volgens de berichtgeving over het wetsvoorstel moet een aanbieder het BKR raadplegen bij aankopen vanaf €100, en worden bedragen boven €250 ook bij het BKR geregistreerd. Een geregistreerd krediet zien anderen die het BKR raadplegen, zoals een bank bij een nieuwe lening of een hypotheekadviseur die jouw maximale leenbedrag uitrekent. Die bedragen liggen nog niet in beton: tijdens het wetgevingsoverleg van 28 september dienden Kamerleden moties in om de grens van €100 naar €150 te brengen en om de registratiegrens van €250 opnieuw te bekijken, mede om de stapeling van kleine kredieten zichtbaar te maken.
Dat laatste is minder technisch dan het klinkt. De AFM stelde in juli 2025 vast dat bij 9 van de 10 achteraf-transacties met betalingsproblemen het bedrag onder de €250 lag, en steunde daarom een lagere grens voor de toets. Een winterjas van €149 valt volgens de berichtgeving dus wel onder de check, ook al blijft hij onder de registratiegrens van €250.
Gratis is het alleen als je op tijd betaalt
Achteraf betalen kost niets extra zolang de factuur op tijd binnen is.
Mis je de datum, dan verloopt het meestal in stappen: eerst een herinnering, daarna een aanmaning waarin staat dat je nog veertien dagen hebt om te betalen, de zogeheten veertiendagenbrief. Pas daarna mag de schuldeiser incassokosten rekenen, en bij kleine bedragen is dat volgens de wettelijke staffel minimaal €40. Een niet-betaalde bestelling van €60 staat dan al op €100, nog voor de wettelijke rente erbij komt. Riverty hanteert in zijn voorwaarden dezelfde lijn, zo laat Lening.nl zien. En dat is geen zeldzaamheid: de AFM telde over 2024 bij de aanbieders van "buy now, pay later" (BNPL) zo'n 53 miljoen transacties met een totale waarde van €5,1 miljard, waarbij ongeveer 6,9 miljoen keer een klant in gebreke werd gesteld, 1,8 miljoen keer aanmaningskosten volgden en circa 0,6 miljoen transacties bij een incassobureau belandden. Bij gebruikers onder de 35 staat volgens dezelfde analyse één op de zes gemiddeld zeven tot acht dagen per maand rood, en die groep storneert of mist ongeveer tien incasso's per jaar.
Dat is geen reden om achteraf betalen te verketteren. Wie een bestelling gewoon betaalt zodra het salaris binnen is, heeft aan uitstel zonder rente niets te klagen, en dat blijft na 20 november zo. Het gaat om de bestellingen die je vergeet, de drie achterstallige facturen bij drie verschillende aanbieders, en de maand waarin het salaris later komt dan de vervaldatum.
Wat je in oktober en november kunt doen
Begin met een overzicht, want een stapel losse betalingen raak je sneller kwijt dan je denkt. Zoek in je mailbox naar berichten van Klarna, Riverty, in3 en Billink, kijk in je account bij Bol, Zalando of Amazon, en schrijf per openstaand bedrag de vervaldatum op. Tel ze op en zet het totaal naast het saldo dat je op die datums verwacht. Straks gelden die bestellingen formeel als krediet, en je weet dan liever zelf wat er loopt voordat een kredietcheck het voor je uitzoekt.
- Zet bij elke vervaldatum een herinnering in je agenda, drie dagen eerder dan de echte datum.
- Gebruik een automatische incasso alleen als je zeker weet dat er op die dag genoeg geld op je rekening staat, anders levert een gestorneerde incasso je vrijwel zeker een herinnering op.
- Betaal cadeaus waarvan je het bedrag al hebt gewoon direct met iDEAL of je betaalpas.
Beter is het om je cadeaubudget nu vast te leggen dan in december te improviseren. Zet je in oktober en november elke maand €150 opzij op een aparte spaarrekening, dan heb je op 5 december €300 voor Sinterklaas en kerst, zonder dat je één bestelling uitstelt. Vermijd achteraf betalen voor een bestelling waarvan je het geld pas over twee maanden hebt: dan is het geen uitstel meer, maar lenen. En niet nodig, en ook niet slim: in de laatste weken nog snel extra spullen achteraf bestellen "omdat het nu nog zonder toets kan". De factuur blijft staan, ook als de regels veranderen.
Heb je een tiener die zelf online bestelt, praat dan nu over hoe hij of zij straks voor cadeaus betaalt. Onder de 18 kan achteraf betalen straks niet meer; CDA en ChristenUnie pleitten in het debat nog voor een grens van 21 jaar, maar het wetsvoorstel houdt 18 aan. Een vast bedrag op de eigen betaalrekening en betalen met iDEAL werkt dan beter dan een knop in een winkelmandje.
Staat er nu al meer open dan je in één keer kunt betalen, bel dan de aanbieder voordat de termijn verloopt en vraag om een regeling, want vooraf bellen kost niets en na de aanmaning wel. Kom je er zo niet uit, dan helpen Geldfit en de schuldhulpverlening van je gemeente, ook als het om kleine bedragen gaat. Het overzicht maken kost een kwartier; dat is goedkoper dan één aanmaning met incassokosten van minimaal €40.